Bardzo chciałbym zostać przyjęty jako pielgrzym i brat nie tylko przez wspólnoty katolickie, z którymi spotkam się ze szczególną radością, ale także przez inne Kościoły, które od dawna żyją nieprzerwanie w miejscach świętych, strzegąc ich wiernie z miłości do Chrystusa. (…) Byłbym szczęśliwy, gdybyśmy mogli zgromadzić się w miejscach naszego wspólnego pochodzenia, aby dać świadectwo o Chrystusie - naszej jedności i potwierdzić wobec siebie nawzajem wolę przywrócenia pełnej komunii.
Jan Paweł II, List o pielgrzymowaniu do miejsc związanych z historią zbawienia 

Pielgrzymi niejednokrotnie zdają się być zgorszeni sytuacją, jaką obserwują w najważniejszych sanktuariach chrześcijaństwa – bazylikach Narodzenia Pańskiego w Betlejem i Bożego Grobu w Jerozolimie. Różne wspólnoty chrześcijańskie, różne Kościoły mają w sobie tylko wiadomy sposób wydzielone miejsca, gdzie sprawują liturgie i którymi się opiekują. Nie jest łatwo rozeznać, przed czyją właściwie kaplicą zatrzymaliśmy się w mrocznej świątyni, w której roznosi się intensywna woń kadzidła i słychać przeplatające się śpiewy w obcych, dawno zapomnianych językach. Najgorzej jest wtedy, gdy święta wielkanocne przypadną w tę samą niedzielę zarówno w kościele wschodnim jak i w kościele rzymskokatolickim. Tłumy wiernych prawie zadeptują się wtedy u drzwi do kaplicy, która jak kapsuła skrywa pozostałości grobu Zbawiciela. Prawosławni, mnisi ormiańscy, franciszkanie ze swoimi parafianami, Kopci, Abisyńczycy i Syryjczycy, wszyscy wierzą, że Chrystus urodził się w Betlejem, umarł i zmartwychwstał w Jeruzalem. Każdy chce mieć te miejsca tylko dla siebie. 

Franciszkanie kilka setek lat zabiegali u panujących nad Palestyną o to, by móc w miejscach świętych sprawować Eucharystię. U zarania ruchu franciszkańskiego przyczynili się do zwołania Soboru Lyońskiego II w 1274, na którym tymczasowo przywrócono jedność pomiędzy Kościołami Wschodnim i Zachodnim. Ten średniowieczny ruch ekumeniczny nie doczekał się jednak zbyt wielkich owoców. Szczególnie w okresie dominacji tureckiej katolicy tracili prawa do odprawiania w różnych sanktuariach Ziemi Świętej. Turcy faworyzowali swoich własnych poddanych, tzn. członków kościoła prawosławnego; Grecja należała wówczas do imperium osmańskiego. 

W XVI wieku w rękach braci mniejszych znajdowały się: bazylika betlejemska, znaczna część bazyliki Bożego Grobu wraz z Kalwarią, sanktuaria w Dolinie Getsemani. Minoryci zaczęli tracić te miejsca na rzecz Greków prawosławnych. Interweniowały zachodnie mocarstwa, m.in. Francja i Hiszpania. Władcy osmańscy traktowali miejsca święte jako własność państwową i udzielali pozwoleń na sprawowanie kultu temu, kto więcej zapłacił. 

Zabiegi dworów europejskich i rosyjskiego cara tak dawały się we znaki sułtanom ottomańskim, iż w 1852 postanowili raz na zawsze przerwać niekończące się procesje ambasadorów, starających się o uzyskanie jak najlepszych praw dla swoich współwyznawców. Podkreślić trzeba, iż konflikty pomiędzy mnichami prawosławnymi i franciszkanami w Palestynie odbijały się na sytuacji politycznej na styku Europy i Azji, jak to miało miejsce np. w przypadku wojny krymskiej w latach 1853-1856. W lutym 1852 sułtan Abdul Madżid wydał firman, w którym zakazał stronom ubieganie się o zwrot utraconych na terenie sanktuariów Ziemi Świętej praw. Owo Status quo obowiązuje do dziś. To dzięki temu tureckiemu prawu, które choć usankcjonowało bardzo niekorzystną dla katolików sytuację własnościową, sprawujący posługę w sanktuariach mnisi prawosławni i franciszkanie wiedzą, gdzie, co i kiedy wolno na terenie bazylik w Betlejem i Jerozolimie. Może nie jest to prawdziwy ekumenizm, jest to jednak obwarowane prawem, potwierdzonym w 1948 przez rząd Izraela, pokojowe kroczenie drogą codzienności, ku lepszym czasom, w których może uda się nam sprawować wspólnie z prawosławnymi liturgię Mszy Świętej. 

o. Abraham Sobkowski

Paolo Gaidano, Sobór Lyoński II, 1898, olej na płótnie, 200x300, klasztor Najświętszego Zbawiciela w Jerozolimie.

© 2017 Franciszkanie Zabrze. All Rights Reserved.

Please publish modules in offcanvas position.

Free Joomla! templates by Engine Templates